منو اصلی
مشخصات و برنامه رشته دروس مامایی

مشخصات كلي ، برنامه و سرفصل دروس رشته كارشناسي پيوست و ناپيوسته مامايي

مقدمه:

خانواده واحد بنيادي جامعه و كانون اصلي رشد و تعالي انسان است و مادر اين كانون نقش تعيين كننده اي را بعهده دارد، لذا بايستي توجه به سلامت جسمي و رواني او در راس برنامه هاي بهداشتي و درماني دولت جمهوري اسلامي قرار گيرد. باتوجه به آمار زنان در سنين باروري و با درنظر گرفتن تعريف جهاني ماما و گستردگي وظايف و توانائي هاي او در ارائه خدمات به مادران، كودكان، خانواده وجامعه، لزوم گسترش آموزش مامايي و حدود وظايف آن بيشتر محسوس مي گردد.

مشخصات كلي برنامه و محتواي دروس دوره كارشناسي پيوسته مامايي بشرح زير به تصويب شوراي عالي برنامه ريزي رسيده است.

1 – تعريف و هدف:

دوره كارشناسي مامايي يكي از دوره هاي آموزش عالي گروه پزشكي است كه هدف آن تربيت كارشناسان متعهد در زمينه آموزش و خدمات مامايي است بطوريكه با كارآئي و مهارت لازم بتوانند به عرضه خدمات گسترده بهداشتي و مامايي در جهت تامين سلامت مادران و كودكان جامعه اسلامي ايران بپردازند.

2 – طول دوره و شكل نظام:

طول دوره كارشناسي مامايي چهار سال و نظام آموزشي آن مطابق آئين نامه آموزشي مراكز آموزش عالي مصوب شورايعالي برنامه ريزي است. طول دوره كارشناسي ناپيوسته مامايي2 سال و نظام آموزشي آن مطابق آيين نامه آموزشي مراكز آموزش عالي مصوب شوراي عالي برنامه ريزي است.

 دروس به صورت نظري، عملي و نظري – عملي و كارآموزي و كارآموزي در عرصه عرضه مي شود. كه در طي جلسات متعدد هفتگي آموزش مورد نظر انجام مي يابد و يكسال آخر فقط به شكل كارآموزي در عرصه بهداشتي درماني و تخصصي ارائه مي شود.

   – نقش و توانائي:

فارغ التحصيلان دوره كارشناسي مامايي داراي توانائيها و مهارت هاي زير خواهند بود:

1 – آموزش بهداشت و ارائه خدمات بهداشتي و مامايي گسترده به جامعه زنان در سنين باروري با درك نيازهاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و بهداشتي خانواده به منظوركمك به كم كردن ميزان مرگ و مير مادر و نوزاد

2 – مشاوره و راهنمائي خانواده در مورد بهداشت ازدواج و بهداشت نسل و مسائل دوران بارداري و بعد از زايمان و تنظيم خانواده

3 – انجام كليه مراقبتهاي دوران بارداري، انجام زايمان و مراقبتهاي بعد از زايمان از جسمي رواني و مراقبت نوزاد با مسئوليت كامل خود در بيمارستانها و منازل و يا مراكز زايماني ديگر

4 – تشخيص زودرس بيماريهاي دوران بارداري و پي بردن به موارد غير طبيعي در مادر و جنين و نوزاد و شيرخوار كمك گرفتن از پزشك در مورد لزوم و انجام فوريت هاي مامايي در صورت عدم دسترسي به پزشك در مواقع اورژانس

5 – انجام اپي زياتومي و ترميم آن با استفاده از بيحسي موضعي

6 – تشخيص بيماريهاي زنان و ارجاع به پزشك متخصص در صورت لزوم

7 – گرفتن اسمير از دهانه رحم و انجام معاينه پستان

8 – پيشگيري از امراض زنان و بهداشت تنظيم خانواده در حد شرع مقدس اسلام و گذاردن IUD

5 – ضرورت اهميت:

باتوجه به موارد زير ضرورت و اهميت تشكيل اين دوره مشخص مي شود

1 – نياز روزافزون زنان ايران به خدمات بهداشتي و مامايي به شكل مطلوب

2 – نياز به ماماي تحصيل كرده در مراكز بهداشتي درماني مختلف

3 – نياز به گسترش مراكز بهداشت مادر و كودك – تخت هاي بيمارستاني و گسترش مراكز زايماني و زايشگاههاي سيار به منظور ارائه خدمات مامايي

4 – پايه ريزي و تقويت دوره كارشناسي ارشد

برنامه دروس دوره كارشناسي پيوسته رشته مامايي

جدول كليه دروس و ساعات

كد درس

نام درس

ساعت

پيشنياز

واحد

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

الف

دروس عمومي

20

289

102

-

391

 

ب

دروس پايه

20

284

114

-

398

 

ج

دروس اصلي

17

242

61

68

371

 

د

دروس تخصصي (شامل كارآموزيها)

62

804

952

952

1780

 

ه

كارآموزي در عرصه

16

-

-

-

1632

 

جمع

135

1619

301

1020

4570

 

يك واحد نظري = 17 ساعت

يك واحد عملي = 34 ساعت

يك واحد كارآموزي = 68 ساعت

يك واحد كارآموزي در عرصه = 102 ساعت

 

الف: دروس عمومي: فرهنگ، معارف و عقايد اسلامي

«آگاهيهاي عمومي»

براي تمام رشته هاي تحصيلي دوره هاي كارشناسي و كارشناسي ارشد پيوسته

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

نظري

عملي

جمع

01

معارف اسلامي (1)

2

34

-

34

02

معارف اسلامي (2)

2

34

-

34

03

اخلاق و تربيت اسلامي

2

34

-

34

04

انقلاب اسلامي و ريشه هاي آن

2

34

-

34

05

تاريخ اسلام

2

34

-

34

06

متون اسلامي (آموزش زبان عربي)

2

34

-

34

07

فارسي *

3

51

-

51

08

زبان خارجي *

3

34

34

68

09

تربيت بدني (1)

1

-

34

34

10

تربيت بدني (2)

1

-

34

34

جمع

20

 

 

 

* زبان فارسي و زبان خارجي الزاما بايد در دو جلسه تدريس شود

 

ب: دروس پايه دوره كارشناسي پيوسته مامايي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پيشنياز

نظري

عملي

جمع

01

سلول شناسي و بافت شناسي

2

26

17

43

 

02

بيوشيمي

2

28

12

40

 

03

تشريح 1 و 2

5

68

34

102

 

04

فيزيولوژي 1 و 2

5

77

17

94

 

05

ايمني شناسي

2

34

-

34

 

06

ميكروب شناسي و انگل شناسي

4

51

34

85

 

جمع

20

284

114

398

 

     ج: دروس اصلي كارشناسي پيوسته مامايي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پيشنياز

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

07

آسيب شناسي عمومي و اختصاصي (نظري – عملي)

1

12

10

-

22

05، 01 و 06

08

اصول خدمات بهداشتي در جامعه و آموزش بهداشتي

2

34

-

-

34

 

09

داروشناسي 1 و 2

3

51

-

-

51

02

10

اصول و فنون پرستاري و مامايي و روش كار در اطاق عمل و زايمان (نظري – عملي)

2

17

34

-

51

 

11

اصول و فنون پرستاري و مامايي و روش كار در اطاق عمل و زايمان (كارآموزي)

1

-

-

68

68

10

12

آمار حياتي و روش تحقيق (نظري – عملي)

2

26

17

-

43

 

13

روان شناسي

2

34

-

-

34

 

14

اصول اپيدميولوژي و مبارزه با بيماريها

2

34

-

-

34

06 و 08

15

زبان تخصصي

2

34

-

-

34

زبان عمومي

جمع

17

242

61

68

391

 

د: دروس تخصصي دوره كارشناسي ناپيوسته مامايي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پيشنياز

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

16

اصول تغذيه و تغذيه مادر وكودك

2

34

-

-

34

02

17

تاريخ، اخلاق و مقررات مامايي و پزشكي قانوني*

2

34

-

-

34

21

18

مقررات پزشكي قانوني (كارآموزي)

1

-

-

68

68

17

19

جنين شناسي

2

34

-

-

34

 

20

ژنتيك

2

34

-

-

34

 

21

بارداري زايمان و مراقبتهاي مربوطه 1 و 2 و 3و 4

10

170

-

-

170

علوم پايه

22

بارداري و زايمان و مراقبتهاي مربوطه (كارآموزي) 1 و 2و 3

5

-

-

340

340

21

23

آزمايشات كاربردي مامايي

1

7

20

-

27

21

24

نوزادان *

2

34

-

-

34

 

25

نوزادان (كارآموزي)

1

-

-

68

68

24

* ماده درسي داراي كارآموزي در عرصه مي باشد.

  ادامه دروس تخصصي:

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پيشنياز

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

26

بيماريهاي كودكان

2

34

-

-

34

 

27

(كارآموزي) بيماريهاي كودكان

1

-

-

68

68

26

28

نشانه شناسي و معاينات فيزيكي

2

17

-

68

85

05، 04، 06، 03

29

فيزيوپاتولوژي و بيماريهاي داخلي و جراحي، عفوني* 1 و 2و 3

9

153

-

-

153

28، 01، 06، 04، 03

30

بيماريهاي داخلي و جراحي (كارآموزي)

1

-

-

68

68

29، 28

31

بهداشت مادر و كودك و خانواده (شامل مسائل جمعيتي، مامايي جامعه، بهداشت رواني، مشاوره، تنظيم خانواده، مديريت و آموزش بهداشت، گروههاي آسيب پذير و توان بخشي)

4

68

-

-

68

24، 26، 33، 13، 08، 16، 21

32

بهداشت مادر و كودك و تنظيم خانواده (كارآموزي)

2

-

-

136

136

31

33

تغذيه درماني مادر و كودك

2

34

-

-

34

16

34

روانپزشكي در مامايي

1

17

-

-

17

 

35

راديولوژي سونولوژي و الكترولوژي در مامايي و زنان

1

17

-

-

17

38، 21

جمع

 

 

 

 

 

 

* ماده درسي داراي كارورزي مي باشد.

ادامه دروس تخصصي كارشناسي مامايي

كد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پيشنياز

نظري

عملي

كارآموزي

جمع

26

اصول مديريت و كاربرد آن در مامايي

2

34

-

-

34

 

37

يحسي، بيهوشي و احياء در مامايي (نظري – عملي)

1

15

4

-

19

21

38

بيماريهاي زنان و ناباروري

3

51

-

-

51

21، 28

39

اختلالات عمل جنسي و آموزش و مشاوره آن

1

17

-

-

17

38

40

بيماريهاي زنان (كارآموزي)

2

-

-

136

136

38

جمع

 

62

805

24

952

1781

 

* ماده درسي داراي كارورزي مي باشد.

ه: كارآموزي در عرصه دروس تخصصي كارشناسي پيوسته مامايي-سال آخر

 

كد درس

نام درس

محل كارورزي

واحد

ساعت

هفته

ملاحظات لازم

41

بارداري و زايمان و مراقبتهاي مربوطه و زايمان در منزل

درمانگاه تخصصي بارداري، بخش زايمان و بعد از زايمان و فيلد

8

816

22

* يك واحد كارآموزي در عرصه برابر با 102 ساعت يا به عبارتي 6 برابر يك واحد نظري محاسبه شده است.

102 = 6 × 17

42

بيماريهاي و فوريتهاي زنان

درمانگاه تخصصي زنان

2

204

7

43

بهداشت مادر و كودك و تنظيم خانواده براساس مامايي جامعه نگر

درمانگاه بهداشت مادر و كودك وتنظيم خانواده در بيمارستان و شبكه ها و فيلدهاي بهداشتي

2

204

7

44

نوزادان نيازمند به مراقبتهاي ويژه

بخش نوزادان نيازمند به مراقبتهاي ويژه

1

102

3

45

بيماريهاي داخلي و جراحي در مامايي

در بخشهاي مامايي، داخلي و جراحي ترجيحاً داراي حامله همراه با بيماريهاي داخلي و جراحي (فقط صبحها)

1

102

3

46

اصول مديريت و كاربرد آن در مامايي

بخش زايمان و مامايي و درمانگاههاي مربوطه

1

102

3

47

راديولوژي و اولتراسوند و الكترولوژي در مامايي و زنان

واحد راديولوژي و سونوگرافي مراكز درماني – آموزشي

1

102

3

جمع

16

1632

48

 

برنامه دوره کارشناسی ناپيوسته مامايي

جدول کلیه دروس و ساعات

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیشتاز

نظری

عملی

کارآموزی

جمع

الف

دروس عمومی

9

136

34

-

170

 

ب

دروس پایه

6

94

17

-

111

 

ج

دروس اصلی

8

120

2

-

150

 

د

دروس تخصصی
( شامل کارآموزیها)

37

464

24

612

1100

 

ه

کارآموزی در عرصه

8

-

-

816

816

 

جمع

68

814

77

1428

2347

 

یک واحد نظری   =    17 ساعت

یک واحد عملی  =   24 ساعت

یک واحد کارآموزی  = 68 ساعت

یک واحد کارآموزی در عرصه  = 102 ساعت

 

 برنامه

الف: دروس عمومی : فر هنگ، معارف و عقاید اسلامی

"آگاهیهای عمومی "

برای تمام رشته های تحصيلی دوره های کارشناسی ناپیوسته

 

ردیف

نام درس

واحد

ساعت

نظری

عملی

جمع

01

معارف اسلامی (2)

2

34

-

34

02

انقلاب اسلامی و ریشه های آن

2

34

-

34

03

تاریخ اسلام

2

34

-

34

04

متون اسلامی (آموزش زبان عربی)

2

34

-

34

05

تربیت بدنی (2)

1

-

34

34

 

 

جمع

9

126

34

175

ب: دروس پایه کارشناسی ناپيوسته  مامایی

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیشتاز یا همزه لن

نظری

عملی

کارآموزی

جمع

01

تشریح

2

26

17

-

43

 

02

فیزیولوژی

2

34

-

-

34

 

03

ایمنی شناسی

2

34

-

-

34

 

جمع

6

94

17

-

111

 

ج: دروس اصلی کارشناسی ناپیوسته مامایی

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیشتاز یا همزه لن

نظری

عملی

جمع

 

04

آمار حیاتی و روش تحقیق ( نظری عملی)

2

26

17

43

 

05

داروشناسی2

1

17

-

17

01-02-03-

06

آسیب شناسی عمومی و اختصاصی ( نظری- عملی)

1

12

10

22

01-02

07

اصول اپید میولوژی . مبارزه با بیماریها

2

34

-

34

 

 

زبان تخصصی

2

34

-

34

زبان عمومی

جمع

 

8

123

27

150

 

 د: دروس  تخصصی  کارشناسی ناپیوسته  مامایی

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیشتاز یا همزمان

نظری

عملی

کارآموزی

جمع

09

ژنتیک

2

34

-

-

34

 

10

بارداری و زایمان و مراقبتهای مربوطه (1)و (2)

4

68

-

-

68

 

11

بارداری و زایمان و مراقبتهای مربوطه کارآموزی  (1)و (2)

4

-

-

272

272

10

12

آزمایشات کاربردی در مامایی

1

7

20

-

27

10

13

کودکان و بیماریهای مربوطه

2

34

-

-

34

10

14

کودکان ( کارآموزی)

1

-

-

68

68

13

15

فیزیوپاتولوژی و بیماریهای داخلی جراحی عفونی* 1و2

6

102

-

-

102

 

16

بیماریهای داخلی و جراحی و معاینات فیزیکی (کارآموزی)

1

-

-

68

68

15

17

بهداشت مادر و کودک و خانواده ( شامل مسائل جمعیتی ، مامایی جامعه ، بهداشت روانی ، مشاوره، تنظیم خانواده  مدیریت و آموزش بهداشت ، گروههای آسیب پذیر و توان بخشی)

2

34

-

-

34

10،20، 13،

18

18

نوزدان و اورژانسها

1

17

-

-

17

15

جمع

 

 

 

 

 

 

  * ماده درسی داراي  کارآموزی در عرصه می باشد.

  ادامه دروس تخصصی

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت

پیشتاز

یا همزمان

نظری

عملی

کارآموزی

جمع

19

بهداشت مادر و کودک و تنظیم خانواده (کارآموزی)

1

-

-

68

68

17

20

تغذیه درمانی مادر و کودک

2

34

-

-

34

 

21

روانپزشکی در مامایی

1

17

-

-

17

 

22

رادیولوژی سونولوژی و الکترولوژی در مامایی و زنان

1

17

-

-

17

11، 25

23

اصول مدیریت و کاربرد آن در مامایی

2

34

-

-

34

 

24

بیحسی ، بیهوشی و احیاء درمامایی ( نظری- عملی)

1

15

4

-

19

11

25

بیماریهای زنان و ناباروری *

2

34

-

-

34

16

26

بیماریهای زنان (کارآموزی)

2

-

-

136

136

25

27

اختلالات عمل جنسی و آموزش و مشاوره آن

1

17

-

-

17

25

جمع

27

464

24

612

1100

 

*ماده درسی دارای کارورزی می باشد.

ه- کارآموزی در عرصه دروس تخصصی کارشناسی ناپیوسته مامایی

کد درس

نام درس

محل کارورزی

واحد

ساعت

هفته

ملاحظات لازم در کیفیت انجام کارورزیها

28

بارداری و زایمان و مراقبتهای مربوطه و زایمان درمنزل

درمانگاه تخصصی بارداری، بخش زایمان و بعد از زایمان و فیلد

2

204

6

*یک واحد کارآموزی در عرصه برابر با 102 ساعت یا به عبارتی 6 برابر یک واحد نظری محاسبه  شده است

102=6×17

29

بیماریهای زنان

درمانگاه تخصصی زنان

1

102

3

 

30

بهداشت مادر و کودک و تنظیم خانواده بر اساس مامایی جامعه نگر

درمانگاه بهداشت مادر و کودک در بیمارستان و شبکه بهداشت و فیلیدهای بهداشتی

1

102

3

 

31

نوزادان نیازمند  مراقبتهای ویژه

بخش نوزادان نیازمند  مراقبتهای ویژه

1

102

3

 

32

بیماریهای داخلی و جراحی در مامایی

در بخشهای مامایی داخلی و جراحی ترجیحاً دارای حامله همراه با بیماریهای داخلی و جراحی ( فقط صبحها )

1

102

3

 

33

اصول مدیریت و کاربردآن در مامایی

بخش و درمانگاه مربوط ( نظیر زایمان ، مامایی و بارداری)

 

102

3

 

34

رادیولوژی و اولترسوندو الکترو لوژی در مامایی وزنان

واحد رادیولوژی و سنوگرافی مراکز درمانی- آموزشی

1

102

3

 

جمع

 

 

8

816

24

 

  نكات ضروري در مورد كيفيت انجام كارآموزيها و كارآموزي در عرصه

1 – حضور مربي مامايي و استاد متخصص مربوطه در شيفتهاي صبح تمام كارآموزيها و كارآموزيها در عرصه الزامي است (ترجيحاً در تمام شيفتها)

2 – شرايط مطلوب نسبت مربي به دانشجو براي اجراي هر كارآموزي يا كارآموزي در عرصه يكي مربي مامايي به ازاي 3 دانشجوست.

3 – كليه كارآموزيها در عرصه طي دو نيمسال هفتم و هشتم (حدود 11 ماه) و 30 الي 36 ساعت در هفته برنامه ريزي شود.

4 – يك چهارم ساعات هر يك از كارآموزيها در عرصه براي مطالعه، ارائه كنفرانس (فردي و گروهي) شركت در سمينار، شركت در گزارش صبحگاهي تحت نظر مربي و استاد متخصص در نظر گرفته شود.

5 – كارآموزي در عرصه بارداري و زايمان در سه شيفت صبح و عصر و شب (حداقل يك سوم ساعات در صبح) تنظيم گردد.

6- در كليه كارآموزيها در عرصه دانشجو بايد تحت نظر مربي با استاد مربوطه (فرد يا مسئول جايگزين آنها) مسئوليت مستقيم معاينه، تشخيص پذيرش، اداره، ثبت معاينات در پرونده، آموزش و مشاوره هاي لازم را براي هر مريض بعهده گيرد.

لینکهای مفید